W świecie motoryzacji wydaje się, że droga do idealnego silnika prowadzi przez komplikacje. Więcej technologii, bardziej złożone systemy, a wszystko po to, by pogodzić moc z oszczędnością. Inżynierowie Mazdy postanowili jednak sprawdzić, czy nie da się osiągnąć tego samego celu, idąc prostszą, bardziej elegancką ścieżką. Zamiast dokładać kolejne warstwy technologiczne, wrócili do samych podstaw i udoskonalili silnik spalinowy do granic możliwości. Efektem jest technologia Skyactiv – podejście tak logiczne i jednocześnie tak odmienne od wszystkiego innego, że stanowi klasę samą dla siebie.

Co to jest technologia Skyactiv?

U podstaw filozofii Mazdy leży kompleksowe podejście do optymalizacji. Inżynierowie Mazdy wzięli na warsztat każdy element samochodu i zadali sobie proste pytanie… czy da się to zrobić lepiej? Lżej, wydajniej, prościej i bardziej niezawodnie? Odpowiedź brzmiała „tak” niemal w każdym przypadku. Zamiast rewolucji polegającej na wyrzuceniu starego i wstawieniu nowego, Mazda przeprowadziła ewolucję, dopracowując do perfekcji znaną od dekad technologię silnika spalinowego. Efekt jest taki, że choć na pierwszy rzut oka wszystko wygląda znajomo, działa zupełnie inaczej.

Fundamentem tej filozofii jest maksymalizacja wydajności energetycznej. Chodzi o to, by jak najwięcej energii zawartej w każdej kropli paliwa zamienić na ruch, a jak najmniej zmarnować w postaci ciepła czy tarcia wewnętrznego. Realizacja tego założenia w praktyce wymagała od inżynierów wyjścia poza utarte schematy.

Sekret tkwi w sprężaniu – silniki Skyactiv-G

Głównym elementem wyróżniającym benzynowe silniki Mazdy z technologią Skyactiv-G jest niezwykle wysoki stopień sprężania. W większości silników benzynowych wynosi on około 10:1 lub 11:1. W silnikach Skyactiv-G sięga on wartości 14:1, a w niektórych wersjach 13:1. Parametry, które jeszcze do niedawna były zarezerwowane dla silników wyczynowych lub… silników Diesla. Co to w ogóle oznacza dla kierowcy?

Wyższy stopień sprężania pozwala na znacznie efektywniejsze spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej. Mówiąc prościej, z tej samej ilości benzyny udaje się uzyskać więcej mocy. Istnieje jednak pewien haczyk, a właściwie potężny problem techniczny – spalanie stukowe, zwane też detonacyjnym. To zjawisko, w którym mieszanka w cylindrze zapala się zbyt wcześnie, w sposób niekontrolowany, co prowadzi do spadku mocy i może w krótkim czasie zniszczyć silnik. Producenci od lat walczyli z nim, najczęściej obniżając stopień sprężania, co z kolei obniżało sprawność jednostki.

Mazda znalazła na to kilka genialnych w swojej prostocie rozwiązań:

• Specjalna konstrukcja kolektora wydechowego (4-2-1): Długi, artystycznie powyginany kolektor sprawia, że gorące spaliny z jednego cylindra nie podgrzewają mieszanki w drugim. To kluczowy element, który obniża temperaturę w komorze spalania i zapobiega stukom.
• Wielootworowe wtryskiwacze: Zamiast jednego strumienia paliwa, wtryskiwacze rozpylają je w postaci idealnej mgiełki, co przyspiesza odparowanie benzyny, schładza komorę spalania i ułatwia kontrolowany zapłon.
• Tłoki z wgłębieniem: Specjalny kształt denka tłoka pomaga uformować mieszankę paliwowo-powietrzną i przyspieszyć jej spalanie po zapłonie od świecy.

Dzięki połączeniu wspomnianych elementów silnik benzynowy Skyactiv-G może pracować z bardzo wysokim stopniem sprężania, co przekłada się na realne korzyści. Liniowo oddaje moc, nie ma turbodziury, a jego apetyt na paliwo jest zaskakująco umiarkowany. Czysta mechanika w najlepszym wydaniu.

Krok dalej – innowacyjny silnik Skyactiv-X

Jeśli technologia Skyactiv-G była inteligentnym wykorzystaniem istniejących praw fizyki, to silnik Skyactiv-X jest już inżynieryjną ekwilibrystyką. Jednostka, która łączy zalety silnika benzynowego i wysokoprężnego. Działa w oparciu o rewolucyjny proces spalania o nazwie SPCCI (Spark Controlled Compression Ignition), czyli zapłon samoczynny sterowany świecą zapłonową.

W czym rzecz? Silnik ten pracuje na ekstremalnie ubogiej mieszance paliwowo-powietrznej – jest w niej tak dużo powietrza i tak mało benzyny, że tradycyjna świeca zapłonowa miałaby problem z jej zapaleniem. Mazda wykorzystuje więc zapłon samoczynny, podobnie jak w silniku Diesla, gdzie mieszanka zapala się pod wpływem wysokiego ciśnienia i temperatury. Jednak w przeciwieństwie do diesla, gdzie moment zapłonu jest trudny do precyzyjnego kontrolowania, w Skyactiv-X świeca zapłonowa działa jak detonator. W odpowiednim momencie generuje niewielką kulę ognia, która podnosi ciśnienie w cylindrze do poziomu, w którym reszta ubogiej mieszanki zapala się samoczynnie – równomiernie i błyskawicznie.

Efektem jest jeszcze niższe zużycie paliwa (zwłaszcza przy niskim obciążeniu), świetna reakcja na gaz i wyższy moment obrotowy w niskim i średnim zakresie obrotów. Silnik Skyactiv-X to dowód na to, że potencjał silnika spalinowego jest daleki od wyczerpania.

Mazda na czele rankingów

Podejście Mazdy przynosi wymierne rezultaty. Według raportów amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA), która słynie z rygorystycznych testów, Mazda przez siedem lat z rzędu (od roku 2012 do 2018) była marką z najwyższą uśrednioną wydajnością paliwową i najniższą emisją CO2 spośród wszystkich producentów w USA. To nie jest przypadek, a dowód na skuteczność obranej strategii i spełnianie rygorystycznych norm, który plasował markę w ścisłej czołówce pod względem wydajności. Warto podkreślić, że osiągnięto to bez masowego stosowania silników hybrydowych czy elektrycznych, polegając głównie na innowacjach w silnikach spalinowych Skyactiv (źródło: Raporty EPA Automotive Trends Report za lata 2012-2018).

Skyactiv to więcej niż silnik – kompletna filozofia

Wielu kierowców mylnie sądzi, że Skyactiv odnosi się wyłącznie do jednostki napędowej. Prawda jest taka, że to całościowy system, w którym każdy element został zaprojektowany z myślą o efektywności i przyjemności z jazdy.

• Skrzynie biegów (Skyactiv-Drive i Skyactiv-MT): Automatyczna skrzynia biegów Skyactiv-Drive łączy zalety klasycznego „automatu” (płynność) i skrzyni dwusprzęgłowej (szybkość reakcji i niskie straty energii). Z kolei manualna skrzynia Skyactiv-MT ma krótki skok lewarka i działa z precyzją, której pozazdrościć mogą jej nawet sportowe samochody.
• Podwozie i nadwozie (Skyactiv-Chassis i Skyactiv-Body): Inżynierowie Mazdy postawili na redukcję masy, ale bez kompromisów w kwestii bezpieczeństwa. Użycie stali o wysokiej wytrzymałości pozwoliło stworzyć lżejszą i jednocześnie sztywniejszą konstrukcję. Nowa konstrukcja przekłada się na lepsze prowadzenie, niższe spalanie i wyższy komfort jazdy. Sztywne nadwozie sprawia, że samochód prowadzi się pewniej i bardziej precyzyjnie reaguje na polecenia kierowcy.

Całość spina filozofia „Jinba Ittai” – jedność jeźdźca z koniem. Samochód ma być przedłużeniem woli kierowcy, a nie tylko maszyną do przemieszczania się z punktu A do B. I trzeba przyznać, że czuć to za kierownicą każdej Mazdy, co potwierdzają pozytywne opinie użytkowników.

Jak serwisować silniki Skyactiv, żeby służyły latami?

Silniki Skyactiv cieszą się bardzo dobrą opinią pod względem niezawodności. Ich wolnossąca konstrukcja (w przypadku Skyactiv-G) jest prostsza niż w przypadku wysilonych, turbodoładowanych jednostek. Mniej skomplikowanego osprzętu to mniejsze ryzyko awarii i niższe koszty ewentualnych napraw. Jest jednak kilka zasad, o których warto pamiętać.

Najważniejsza z nich to regularna wymiana oleju i stosowanie oleju o specyfikacji zalecanej przez producenta. Silnikach Skyactiv są precyzyjnie spasowane i wymagają oleju o niskiej lepkości (zazwyczaj 0W-20). Stosowanie innego oleju może prowadzić do szybszego zużycia komponentów. Ważne jest także, aby dbać o czystość układu wtryskowego, zwłaszcza w silnikach z wtryskiem bezpośrednim. Regularna jazda na wyższych obrotach (oczywiście na rozgrzanym silniku) pomaga oczyścić komory spalania z nagaru. Warto o tym pamiętać, szczególnie jeśli poruszasz się głównie po mieście, jak na przykład po zatłoczonych ulicach Olsztyna.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub potrzeby profesjonalnej obsługi, zawsze można liczyć na wsparcie autoryzowanego serwisu. Dla mieszkańców regionu najlepszym adresem będzie Auto Idea Olsztyn, gdzie specjaliści doskonale znają każdy niuans technologii Skyactiv.

Werdykt z drogi, nie z laboratorium

Mazda konsekwentnie doskonali silnik spalinowy, udowadniając, że w tej technologii wciąż drzemie olbrzymi potencjał. Prawdziwa innowacja nie zawsze polega na wymyślaniu koła na nowo. Czasem wystarczy stworzyć koło idealne. Ostatecznie zaawansowane technologie nie mają znaczenia, jeśli nie czuć ich za kierownicą. W przypadku Skyactiv czuć je w każdym płynnym przyspieszeniu, w precyzji skrzyni biegów i w zaskakująco rzadkich wizytach na stacji paliw. To nie jest technologia dla tabel i wykresów. To inżynieria stworzona dla kierowcy. A najlepszym sposobem, by to zweryfikować, nie jest czytanie o niej, ale przejechanie się autem, które ją posiada. Olsztyn i jego malownicze okolice to idealny tor testowy.